Vitamine D

Wetenschappelijke studies (overzichtsartikelen) over de relatie tussen vitamine D en ziektes:
Één zwaluw maakt nog geen zomer. Dus een énkele wetenschappelijke studie over een bepaald onderwerp zegt niet zoveel maar een overzichtsartikel (=een verzameling van wetenschappelijke studies over een bepaald onderwerp) van RCT's geeft wel antwoord op de volgende vraag:
”Is het zinvol om voedingssupplementen te slikken?”. Ja bij een positieve conclusie en nee bij een negatieve conclusie.

Één zwaluw maakt nog geen zomer. Dus een énkele wetenschappelijke studie over een bepaald onderwerp zegt niet zoveel maar een overzichtsartikel (=een verzameling van wetenschappelijke studies over een bepaald onderwerp) van cohort of patënt-controle studies geeft wel antwoord op de volgende vraag:
”Moet ik mijn voedingspatroon veranderen of niet?”.

  1. Ernstige vitamine D-tekort verhoogt doodgaan onder patiënten met bloedvergiftiging
  2. Vitamine C, D en E en calcium verlagen terugkeren van kanker
  3. Vitamine D verlaagt cholesterolgehalte van mensen met chronische nierziekte
  4. Een hoog vitamine D-gehalte voor de geboorte verlaagt ADHD
  5. Vitamine D-tekort verhoogt de ziekte van Parkinson
  6. Geen verband tussen vitamines en lymfklierkanker
  7. Dagelijks 10 mcg vitamine D via voeding verlaagt alvleesklierkanker
  8. Vitamine D supplementen tijdens zwangerschap of kindertijd verlaagt vetzucht bij kinderen
  9. Vitamine B12, D en E verlagen eczeem
  10. Vitamine D-gehalte ≥75 nmol/L verlaagt allergische rhinitis onder mannen
  11. Mensen met atopisch eczeem hebben baat bij vitamine D-supplementen
  12. Vitamine D-supplementen verbetert atopische dermatitis
  13. Een laag vitamine D-gehalte tijdens de zwangerschap verhoogt eczeem in de kindertijd
  14. Vitamine D-tekort verhoogt COPD
  15. Vitamine D-bloedwaarde lager dan <50 nmol/L verhoogt mogelijk late leeftijdsgebonden maculaire degeneratie
  16. Het slikken van antioxidanten verhoogt blaaskanker
  17. Een lage serum vitamine D-bloedwaarde verhoogt reuma
  18. Vitamine D-gehalte tussen 25 en 35 ng/mL verlaagt ziekte van Alzheimer
  19. Onverzadigde vetzuren, antioxidanten en vitamine B verlagen dementie
  20. Een lage vitamine D status in het lichaam verslecht het geheugen
  21. Een vitamine D-tekort verhoogt mogelijk dementie
  22. Vitamine D-bloedwaarde tussen 53 en 90 nmol/L verlaagt longkanker
  23. Vitamine D-supplement verlaagt chronisch hartfalen
  24. Een hoger vitamine D-gehalte tijdens zwangerschap verlaagt MS bij nakomeling
  25. Omega-3 vetzuren + vitamine E of D verlagen zwangerschapsdiabetes
  26. Vitamine- en mineralensupplementen verlagen oxidatieve stress bij vrouwen met zwangerschapsdiabetes
  27. Vitamine D-tekort verhoogt zwangerschapsdiabetes
  28. Vitamine D-tekort verhoogt spontane miskraam tijdens de eerste trimester van de zwangerschap
  29. Vitamine D-tekort tijdens zwangerschap verhoogt vroeggeboorte
  30. Vitamine D-tekort verhoogt vroeggeboorte
  31. Een vitamine D-bloedwaarde lager dan 50 nmol/L tijdens de zwangerschap verhoogt pre-eclampsie, zwangerschapdiabetes, een vroeggeboorte en een SGA-baby
  32. Veel foliumzuur, vitamine D, B6 en B2 via voeding verlaagt dikke darmkanker
  33. Vitamine D-gehalte boven 75 nmol/L verbetert de overlevingskansen van zowel patiënten met dikke darmkanker als borstkanker
  34. Een hoge vitamine D bloedwaarde verlaagt bloeddruk
  35. Vitamine C en D verlagen de bloeddruk van suikerpatiënten type 2
  36. Vitamine D-supplementen verlaagt bloeddruk van mensen met suikerziekte type 2
  37. Vitamine D-supplementen verlaagt niet suikerziekte type 2
  38. Vitamine D supplementen verlagen het LDL-cholesterolgehalte van suikerpatiënten type 2
  39. Suikerpatiënten type 2 hebben een laag vitamine D-bloedgehalte
  40. 88 µg vitamine D per dag verlaagt suikerziekte type 2
  41. Een hoog vitamine D bloedniveau verlaagt suikerziekte type 2
  42. Vitamine D-supplementen verlagen niet borstkanker onder postmenopauzale vrouwen
  43. Zuivelproducten verrijkt met calcium en vitamine D verhogen botmineraaldichtheid bij postmenopauzale vrouwen
  44. Vitamine K2 + vitamine D verhogen botmineraaldichtheid
  45. Patiënten met knieartrose hebben baat bij vitamine D supplementen
  46. 20 microgram vitamine D per dag verlaagt fracturen bij ouderen
  47. Glucosamine en chondroïtinesupplementen verbeteren structuur en symptomen bij artrose
  48. Meer onderzoek nodig naar MS en vitamine D

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

  • Vitamine D is een vetoplosbare “vitamine”
  • De 2 varianten van vitamine D in voeding zijn D2 en D3.
  • Vitamine D3 wordt ook wel cholecalciferol genoemd.
  • Vitamine D2 wordt ook wel ergocalciferol genoemd.
  • D3 verhoogt het vitamine D-gehalte in het lichaam sneller dan D2. Daarom verdient vitamine D3 de voorkeur in voedingssupplementen.
  • Vitamine D verhoogt de opname van calcium en fosfor in het lichaam.
  • Vitamine D is nodig voor sterke botten.
  • Een vitamine D-tekort kan tot rachitis (Engelse ziekte) en botontkalking leiden.
  • Het lichaam produceert onder invloed van UV-B stralen (290-315 nm) van zonlicht vitamine D.
  • Bij de productie van vitamine D3 in de huid is er sprake van een terugkoppelingsmechanisme. Dat wil zeggen de vorming van vitamine D in de huid wordt stopgezet wanneer er voldoende vitamine D is aangemaakt. Hierdoor kan een hoge dosis ultraviolette straling nooit tot een vitamine D-vergiftiging leiden.
  • Vitamine D-rijke producten zijn vette vissen (makreel, haring, sardines, paling, bokking, ansjovis en zalm), margarine en halvarine.
  • De veilige bovengrens van de EFSA voor volwassenen is 100 microgram per dag.
  • Synthetische vitamine D wordt beter opgenomen dan natuurlijke vitamine D. Natuurlijke vitamine D zit in levensmiddelen.
  • Oude huid en donkere huid produceren minder vitamine D3.
  • Het vitamine D-voorraad in het lichaam is voldoende voor twee tot vier maanden.
  • De beste manier om een vitamine D-tekort vast te stellen, is het meten van de bloedwaarden.
    In het bloed komen twee verschillende vormen van vitamine D voor: de werkzame vorm 1,25-dihydroxy vitamine D en de niet-werkzame vorm 25-hydroxy vitamine D (25(OH)D) die als voorraad dient voor de werkzame vorm. 
  • De gewenste bloedwaarden van 25-hydroxy vitamine D (25(OH)D) zijn 75-80 nmol/L (30–32 ng/mL). Deze bloedwaarden worden bereikt met 800-1200 IE oftewel 20-30 microgram (mcg oftewel μg) vitamine D-supplementen per dag.
  • Elke 100 IE vitamine D3 kan na 2 tot 3 maanden slikken de bloedwaarde van 25(OH)D met 1 ng/mL verhogen.
  • Het is beter om vitamine D uit voedingssupplementen te halen dan uit verrijkte levensmiddelen. De doseringen in verrijkte levensmiddelen (=levensmiddelen met toegevoegde vitamine D) is vaak te laag om het verschil te kunnen maken.
  • De Gezondheidsraad adviseert om dagelijks tussen 11.00 en 15.00 uur (als de zon hoog staat) tenminste 15-30 minuten buiten te zijn met onbedekt hoofd en handen.
  • 1 ng/mL 25(OH)D = 2.5 nmol/L 25(OH)D.
  • 1 IE vitamine D3 = 0.025 microgram vitamine D3 = 0.005 microgram 25(OH)D. 1 milligram = 1000 microgram oftewel mcg oftewel μg.

Levensmiddelen

Hoeveelheid microgram (mcg) vitamine D per product

Gerookte paling (100 gram)

22.8

Haring in zuur (100 gram)

16

Gerookt makreelfilet (150 gram)

12

Zalm in blik (100 gram)

9.2

Gerookte bokking (100 gram)

8.0

Tonijn (100 gram)

7.2

Gerookte heilbot (100 gram)

5

Makreel in blik (100 gram)

3

Sardines in blik (100 gram)

3

Ansjovis in blik-olie (100 gram)

3

Bloedworst (100 gram)

1.5

Visstick (100 gram)

1.4

Runderniertjes (100 gram)

1.0

1 ei (50 gram)

0.8

Oesters (100 gram)

1.0

Knakworst (100 gram)

0.7

Leverworst (100 gram)

0.5

Margarine/halvarine (5 gram)

0.4

De beste manier om vitamine D binnen te krijgen is niet via voeding maar via zonlicht en/of voedingssupplementen.
Voeding levert slechts 10% van de dagelijks benodigde vitamine D. Voeding dekt niet de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH).
De Gezondheidsraad adviseert om dagelijks tussen 11.00 en 15.00 uur (als de zon hoog staat) tenminste 15-30 minuten buiten te zijn met onbedekt hoofd en handen.
75-80 nanomol/l oftewel 30-32 nanogram/ml is nodig voor een maximale calciumopname. Bij afwezig van zonlicht wordt deze bloedconcentratie bereikt door suppletie van 800-1200 IE vitamine D oftewel 20-30 microgram vitamine D per dag.
1 IE vitamine D3 = 0.025 microgram vitamine D3 = 0.005 microgram 25(OH)D.

Lees hier onder meer over vitamine D.