Carotenoïden

Lycopeenrijke maaltijden (minimaal 3 mg lycopeen):

Wetenschappelijkes studies (overzichtsartikelen) over de relatie tussen carotenoïden en ziektes:

Voedingsvraag: wanneer moet ik mijn voedingspatroon veranderen?
Één zwaluw maakt nog geen zomer. Dus een énkele wetenschappelijke studie over een bepaald onderwerp zegt niet zoveel maar een overzichtsartikel (=een verzameling van wetenschappelijke studies over een bepaald onderwerp) van cohort of patënt-controle studies geeft wel antwoord op de volgende vraag:
”Moet ik mijn voedingspatroon veranderen of niet?”.

  1. Veel carotenoïden via voeding verlagen suikerziekte type 2
  2. 10 gram wortelen per dag verlaagt waarschijnlijk prostaatkanker
  3. Antioxidanten via voeding verlaagt alvleesklierkanker
  4. 1 mg beta-cryptoxanthine via voeding verlaagt blaaskanker
  5. Beta-cryptoxanthine via voeding verlaagt longkanker
  6. Veel antioxidanten via voeding verlagen doodgaan aan alle oorzaken
  7. Veel vitamine C via voeding verlaagt doodgaan aan hart- en vaatziekten
  8. Veel beta-caroteen via voeding verlaagt de mortaliteit
  9. Veel vitamine A en beta-caroteen via voeding verlagen longkanker
  10. Geen verband tussen vitamines en lymfklierkanker
  11. Veel lycopeen via voeding verlaagt hart- en vaatziekten
  12. Lycopeen verlaagt een beroerte onder mannen
  13. Lycopeen via voeding verlaagt colonkanker
  14. Dagelijks veel gekookte tomaten verlaagt prostaatkanker
  15. Minimaal 2 mg lycopeen per dag via voeding verlaagt prostaatkanker
  16. Het eten van tomatenproducten verlaagt mogelijk maagkanker
  17. 200 gram rauwe tomaten per dag verlaagt prostaatkanker
  18. Carotenoïden via voeding verlagen mogelijk het metabole syndroom
  19. Hoog bloedgehalte aan carotenoïden en vitamine E verlaagt leeftijdsgebonden maculaire degeneratie
  20. Dagelijks 500 mg vitamine C via voeding verlaagt oogziekte leeftijdsgebonden cataract
  21. Alfa-caroteen, beta-caroteen en luteïne/zeaxanthine via voeding verlaagt non-Hodgkin-lymfklierkanker
  22. Het eten van alfa-caroteen en lycopeen verlaagt prostaatkanker
  23. Alfa-caroteen verlaagt de kans op het krijgen van borstkanker
  24. Het eten van veel vitamine C en beta-carteen verlaagt dikke darm adenoom
  25. Vitamine E-supplementen verbeteren kwaliteit van leven van mensen met reumatoïde artritis
  26. Beta-caroteen via voeding verlaagt heupfracturen onder Aziatische mannen
  27. Vitamine A, beta-caroteen en lycopeen via voeding verlagen waarschijnlijk alvleesklierkanker
  28. Groenten, fruit en beta-caroteen verlagen nierkanker
  29. Het eten van carotenoïden verlaagt ALS
  30. Carotenoïden via voeding verlagen mogelijk hoofd- en nekkanker
  31. Hoog carotenoïden bloedgehalte verlaagt borstkanker onder vrouwen
  32. Hoge bloedconcentraties van carotenoïden verlagen borstkanker
  33. Eieren verlagen leeftijdsgebonden maculaire degeneratie
  34. Luteïne en zeaxanthine via voeding verlagen gevorderde AMD
  35. Tomaten verlagen hart- en vaatziekten onder volwassenen
  36. Veel luteïne via voeding verlaagt mogelijk hart- en vaatziekten
  37. Veel β-cryptoxanthine via voeding verlaagt botontkalking en heupfracturen
  38. Beta-cryptoxanthine via voeding verlaagt blaaskanker
  39. Een dieet met veel vitamine A of carotenoïden verlaagt waarschijnlijk blaaskanker
  40. Een hoog carotenoïdenbloedgehalte verlaagt longkanker

Voedingsvraag: Wanneer is het zinvol om carotenoïdensupplementen te slikken?
Één zwaluw maakt nog geen zomer. Dus een énkele wetenschappelijke studie over een bepaald onderwerp zegt niet zoveel maar een overzichtsartikel (=een verzameling van wetenschappelijke studies over een bepaald onderwerp) van RCT's geeft wel antwoord op de volgende vraag:
”Is het zinvol om voedingssupplementen te slikken?”. Ja bij een positieve conclusie en nee bij een negatieve conclusie.

  1. 25 gram carotenoïdensupplementen verlaagt bloeddruk
  2. 1.2 tot 60 mg/d carotenoïdensupplementen verlagen overgewicht
  3. Laag bloed carotenoïdengehalte verhoogt dementie
  4. Dagelijks 0.5-50 mg carotenoïdensupplementen verbetert geheugen bij mensen zonder dementie
  5. Carotenoïdensupplementen verlagen ontstekingen
  6. Astaxanthine verhoogt causaal goed cholesterolgehalte
  7. Lycopeensupplementen verlagen niet prostaatkanker
  8. Veel lycopeen via voeding verlaagt hart- en vaatziekten
  9. 25 mg lycopeen per dag verlaagt het LDL-cholesterolgehalte met 10%
  10. Beta-caroteensupplementen verhogen de kans op blaaskanker
  11. Dagelijks 2.5 gram plantensterolen en/of -stanolen gedurende minimaal 4 weken verlaagt de bloedwaarden van beta-caroteen en luteïne
  12. Mensen met leeftijdsgebonden maculaire degeneratie hebben baat bij 10 mg luteïne of zeaxanthine per dag

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

  • Carotenoïden zijn plantaardige en vetoplosbare stoffen, die groenten en fruit kleur geven. Zo is betacaroteen verantwoordelijk voor de gele kleur in wortels en abrikozen en lycopeen veroorzaakt de rode kleur in tomaten.
  • Er zijn 600 soorten carotenoïden. 10 % van de 600 soorten carotenoïden heeft provitamine A activiteit.  Dat wil zeggen ons lichaam kan uit deze carotenoïden (beta-caroteen, alfa-caroteen en beta-cryptoxanthine) vitamine A maken.
  • Van de 600 soorten carotenoïden komen 30-50 soorten in de voeding en 12-14 soorten in ons lichaam voor.
  • De belangrijkste lichaamseigen carotenoïden zijn beta- en alfa-caroteen, lycopeen, astaxanthine, luteïne, zeaxanthine en beta-cryptoxanthine.
  • Carotenoïden zijn antioxidanten in het lichaam. Ze maken in het lichaam de vrije radicalen onschadelijk. Maar een ziekteproces is méér dan alleen maar antioxidanten-tekort.
    De EFSA heeft tot op heden geen enkele claims van antioxidanten goedgekeurd. Slik pas voedingssupplementen wanneer de claims goedgekeurd zijn door de EFSA.
  • Er is geen dagelijks aanbevolen hoeveelheid carotenoïden vastgesteld.
  • Dagelijks 300 gram groente en 2-5 stuks fruit zijn nodig om genoeg carotenoïden binnen te krijgen.
  • Carotenoïden werken samen met ander antioxidanten. Daarom zitten vaak antioxidanten, zoals vitamine C en E in carotenoïdensupplement.
  • Natuurlijke carotenoïden worden slechter opgenomen dan synthetische carotenoïden.
  • Kies altijd voor  de natuurlijke vorm van beta-caroteen (uit de alg Dunaliella salina) in voedingssupplementen want synthetische beta-caroteen heeft in het lichaam bij een hoge dosering ook negatieve effecten.
  • Het slikken van carotenoïdensupplementen is zonde van het geld want de EFSA heeft tot op heden geen enkele claims goedgekeurd.
  • Volgens de EFSA levert 15 mg beta-caroteen als voedingsadditief en/of als voedingssupplement per dag geen ongewenste effecten op, zelfs niet voor zware rokers.
LevensmiddelenHoeveelheid microgram lycopeen per productHoeveelheid microgram beta-caroteen per productHoeveelheid microgram luteïne per productHoeveelheid microgram zeaxanthine per product
Gekookte wortelen (100 gram)087422806
Rauwe wortelen (100 gram)-69842110
Gekookte boerenkool (100 gram)16850668982233
Gekookte spinazie (100 gram)1503871662818
10 stuks gedroogde abrikozen (100 gram)-23904423
Gekookte andijvie (100 gram)26224029266
Tomatenpuree (100 gram)362611379418 
Gekookte broccoli (100 gram)-6919240
Rauwe sla (100 gram)366013296
Gedroogde tuttifrutti (100 gram)9640599
Gekookte spitskool (100 gram)062612615
Rauwe tomaten (100 gram)3509531615
Gekookte tomaten (100 gram)3930501720
1 kaki (150 gram)237379.5519732
Gekookte paprika (100 gram)3438034379
Rauwe paprika (100 gram)0378282146
1 guave (90 gram)-342-0
Gekookte sperziebonen (100 gram)62975725
Gekookte doperwten (100 gram)-24519330
1 verse abrikoos met schil (20 gram)-24061.8
1 stuk nectarine (90 gram)-23598072
Watermeloen (100 gram)4089188300
Papaja (100 gram)203516139
Bramen (100 gram)-1306500
1 halve grapefruit (75 gram)207120156.8
1 halve avocado (90 gram)-322070
10 stuks gedroogde pruimen (100 gram)-311200
De Gezondheidsraad en de EFSA hebben de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid lycopeen, beta-caroteen, luteïne en zeaxanthine nog niet vastgesteld.
1 mg = 1000 microgram.

 

LevensmiddelenHoeveel beta-cryptoxanthine (mcg)
Kaki (100 gram)1447
Mandarijnen (100 gram)787
Papaja (100 gram)545
Passievrucht (100 gram)370
Gedroogde krenten (100 gram)195
Rode rauwe paprika (100 gram)187
Suikermeloen (100 gram)161
Sinaasappel (100 gram)135
Guave (100 gram)110
Rauwe veldsla (100 gram)100
Abrikozen met schil (100 gram)91
Gedroogde abrikozen (100 gram)75
Gekookte spinazie (100 gram)57
1 mg = 1000 mcg (microgram)